نیویارک ټایمز: د غزې لپاره د ټرمپ لوړ پوړی چارواکی وايي، اسرائیل اوربند له خطر سره مخ کوي

د امریکا معتبرې ورځپاڼې نیویارک ټایمز د اګسټ په شپږویشتمه نېټه خبر ورکړ چې د ولسمشر ټرمپ د سولې بورډ یوه لوړپوړي چارواکي د چهارشنبې په ورځ د اسرائیل حکومت تورن کړ چې په غزه کې اوربند او د حماس د بې ‌وسلې کولو لپاره د امریکا په ملاتړ پلان له خطر سره مخ کوي.

دغه چارواکی، نیکولای ملادینوف، د سولې بورډ د غزې عالي استازی دی او له حماس سره د هغو خبرو مشري کوي چې موخه یې د اکتوبر په میاشت کې شوي اوربند ته پرمختګ ورکول دي.

د ملادینوف څرګندونې، چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا ته په وینا کې یې وکړې، تر اوسه پر اسرائیل د دغه بورډ له تر ټولو څرګندو عامه نیوکو څخه دي، او دا څرګندونې په غزه کې د اسرائیلي بریدونو پر سر له څو اوونیو زیاتېدونکو کړکېچونو وروسته کېږي.

ملادینوف د چهارشنبې په ورځ، د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر اوومې د حماس په مشرۍ برید ته په اشارې، چې د غزې جګړه یې پیل کړه، وویل:

"دا بریدونه هغه موجود وضعیت نه بدلوي چې د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر اوومه یې رامنځته کړه. بلکې هماغه وضعیت ساتي."

د سولې بورډ یو نړیوال بنسټ دی چې د ټرمپ ادارې په غزه کې د جګړې د پای ته رسولو او د بیارغونې د هڅو د څارنې لپاره جوړ کړی دی.

 اسرائیل د ملادینوف د وینا په غبرګون کې سمدستي کومه عامه تبصره ونه کړه.

د تېرې میاشتې په وروستیو کې، ټرمپ اعلان وکړ چې د سولې بورډ له حماس سره پر داسې یوې هوکړې موافقه کړې چې له مخې به یې په غزه کې ټولې وسله ‌والې ډلې خپلې وسلې پر ځمکه ږدي. هغه دا "د سولې او امنیت پر لور یو ستر ګام" وباله.

خو یوازې څو ورځې وروسته، د اسرائیل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو وویل چې هېواد یې دغه پلان رد کړی، او لږ وروسته یې په غزه کې د بریدونو د بیا پیلولو امر وکړ.

ملادینوف امنیت شورا ته په خپله وینا کې د حماس د بې ‌وسلې کولو لپاره د بورډ د لارې نقشه تشریح کړه او ویې ویل چې دا به څنګه د غزې لپاره د سولې او سوکالۍ او د اسرائیل لپاره د امنیت لامل شي.

د پلان له مخې، د بې‌ وسلې کولو د بهیر د یوې برخې په توګه به اسرائیل په غزه کې خپل بریدونه ودروي، پرته له هغو مواردو چې د سمدستي ګواښونو پر وړاندې د ځان دفاع ته اړتیا وي.

ملادینوف د چهارشنبې په وینا کې په غزه کې د اسرائیل پر روانو بریدونو نیوکه وکړه او ویې ویل چې دا بریدونه د اسرائیل ګټې نه تأمینوي.

ملادینوف د ملګرو ملتونو په مرکزي دفتر کې د خپلې وینا پر مهال وپوښتل:

"ایا د مهماتو پر یوه بل زېرمتون برید به حماس د بیا وسلې اخیستو یا پر غزې د خپلې ولکې د لا ټینګولو مخه ونیسي؟"

هغه زیاته کړه:

"نه، مخه به یې ونه نیسي."

د هغه په وینا، دا ډول بریدونه یوازې د غزې د بې ‌وسلې کولو بهیر ځنډوي.

ملادینوف دا هم وویل چې حماس باید په وروستۍ هوکړه کې پر خپلو ژمنو عمل وکړي، خپل پوځي فعالیتونه په بشپړ ډول ودروي او د ځمکې لاندې تونلونو شبکې له منځه یوسي.

دغه پلان د سولې بورډ او حماس ترمنځ د څو میاشتو خبرو وروسته رامنځته شو چې سیمه ‌ییزو هېوادونو یې منځګړیتوب کاوه. خبرې د بې ‌وسلې کولو پر موضوع له ستونزو سره مخ شوې وې، ځکه حماس د وسلو له اېښودلو انکار کاوه او دا کار یې د تسلیمېدو په معنا باله.

د روانې میاشتې په پیل کې، د سولې بورډ لوړپوړو چارواکو، چې د ټرمپ زوم جېرډ کوشنر هم پکې و، په بیت ‌المقدس کې له نتنیاهو سره ولیدل، څو په غزه کې د اسرائیلي بریدونو د محدودولو او د پلان د پرمخ وړلو هڅه وکړي.

خو یوه ورځ وروسته، اسرائیل د غزې ښار پر یوه سمندرغاړي کافې برید وکړ چې لږ تر لږه اووه کسان، د یوه ماشوم په ګډون، پکې ووژل شول. د اسرائیل پوځ وویل چې د حماس قوماندانان یې په نښه کړي وو.

شنونکي وایي، د نتنیاهو له خوا د هوکړې ردول سیاسي انګېزه لري. ټاکل شوې ده چې هغه د اکتوبر په پای کې بیا ټاکنو ته ولاړ شي، او د هغه د رایه ورکوونکو په اډه کې ډېر کسان په دې باور دي چې اسرائیل باید د حماس پر وړاندې خپل بریدونه زیات کړي، نه دا چې کم یې کړي.

په غزه کې ډېر خلک وېره لري چې د جګړې تلپاتې پای نور نږدې نه ښکاري.

د غزې ښار ۳۲ کلن اوسېدونکي نضال کوحیل، چې د خپلو مور او پلار او پنځو خویندو په لګښتونو کې مرسته کوي، وویل:

"موږ وېرېږو چې د سړکونو په پاتې شونو کې وګرځو، ځکه اسرائیل ښایي برید وکړي."

هغه زیاته کړه:

"مخکې مې ډېرې هیلې درلودې، خو اوس زموږ ډېر کسان یو ځل بیا ناهیلي شوي دي."

ملادینوف په نیویارک کې په خپله وینا کې خبرداری ورکړ چې "د هغه څه ترمنځ واټن چې لاسلیک شوي او د هغه څه ترمنځ چې پر ځمکه روان دي" اوربند او د بې ‌وسلې کولو پلان له خطر سره مخ کوي.

هغه زیاته کړه چې که څه هم له اوربند وروسته په غزه کې د مرګ ‌ژوبلې شمېر "په څرګند ډول کم شوی"، خو اسرائیلي بریدونه لا هم خلک وژني.

هغه وویل:

"هغه اوربند چې لا هم پکې ملکي وګړي تر خاورو لاندې کېږي، لا داسې اوربند نه دی چې د غزې خلک یې احساس کړای شي."